Nee, Watchman – De geestelijke mens

geestelijke _mens


“Het boek had een grote aantrekkingskracht, maar riep tegelijkertijd aversie op. (..) Het is beter dit boek oppervlakkig te lezen. (..) God Zelf is een betere leermeester dan dit boek; Zijn benadering is liefdevoller dan de soms harde en koude woorden van dit boek.” Wat een merkwaardige woorden gebruikt de uitgever in zijn Voorwoord om het boek De Geestelijke Mens van Watchman Nee bij de lezer te introduceren. Zelden heb ik iemand zó een boek zien aanprijzen. Je krijgt bijna de indruk dat het beter zou zijn geweest als het boek niet zou zijn uitgegeven.

Watchman Nee

In de engelstalige wereld zijn er vele tientallen boeken van Watchman Nee verschenen. Toch heeft hij er uiteindelijk maar één zelf geschreven: De Geestelijke Mens [1].  Alle andere zijn samengesteld uit zijn lezingen en studies. Wie was deze man die anderen inspireerde om zijn aantekeningen uit te werken tot wel 70 boeken?Angus Kinnear vertelt ons in zijn biografie, dat de jonge Nee op 4 november 1903 in China ter wereld is gekomen. Zijn moeder gaf hem de naam Shu-tsu, wat zoveel betekent als ‘hij die doorgaat met het vereren van zijn voorouders’.Ofschoon Nee een westers georiënteerde opleiding volgde en Ierse zendelingen als leermeesters had, raakte hij aanvankelijk niet onder de indruk van wat het christelijk geloof leerde. Pas toen hij zag hoe zijn moeder veranderde nadat zij tot bekering was gekomen, stelde hij zijn hart open en werd hij opnieuw geboren. Hij was toen 17 jaar. Het zou echter nog enkele jaren duren voordat hij bereid was om zijn Heer werkelijk te dienen. De radicaliteit die hij toen aan de dag legde, heeft hem zijn hele leven niet meer verlaten. Hij liet zich dopen en veranderde zijn naam in To-sheng, dat in het Engels ‘Watchman’ (wachter) betekent.

Intussen had de Heer het evangelisatie¬werk van Nee rijkelijk gezegend. Alles leek hem voor de wind te gaan, totdat hij ziek werd. Nee bleek aan tuberculose te lijden en meende dat zijn einde nabij was. De tijd die hij moest kuren, gebruikte hij om zijn monumentale werk De Geestelijke Mens te schrijven. Hij was toen pas 26 jaar. Het boek dat bedoeld was als nalatenschap aan de Chinese kerk, werd uiteindelijk de basis voor zijn verdere bediening, want Nee herstelde. Nog vele jaren zou hij de gemeente met zijn onderwijs mogen dienen In 1950 was zijn werk uitgegroeid tot een beweging die 200 plaatselijke gemeenten omvatte. Nadat de communisten de macht hadden gegrepen, werd Nee het werken echter spoedig onmogelijk gemaakt. In 1952 werd hij gearresteerd en gevangen gezet. Ofschoon hij tot een gevangenisstraf van 15 jaar werd veroordeeld, is hij nooit meer vrijgelaten. [2]  In 1972 is hij in gevangenschap gestorven. Zijn bewakers vonden onder zijn hoofdkussen een briefje met de volgende woorden: ‘Christus is de Zoon van God, die is gestorven om de zonden der mensheid te verzoenen, maar op de derde dag weer is opgestaan. Dit is de grootste waarheid in het universum. Ik sterf vanwege mijn geloof in deze Christus.’

De mens als drie-eenheid

In zijn boek De Geestelijke Mens werkt Watchman Nee zeer gedetailleerd uit wat de Bijbel over de mens leert. Theologen spreken bij zo’n studie van een ‘Bijbelse antropologie’.Hij kiest daarbij voor het uitgangspunt dat de mens naar Gods beeld en gelijkenis is geschapen, en daarom net als de Drie-enig God uit drie delen bestaat: geest, ziel en lichaam. Deze delen worden door hem als volgt omschreven:

  • De geest is het aspect van de mens dat zich bewust is van God. Hiertoe behoren de eigenschappen geweten, intuïtie en gemeenschap.
  • De ziel is het aspect van de mens dat zich bewust is van zichzelf. Hiertoe behoren de eigenschappen wil, verstand en gevoel.
  • Het lichaam is het aspect van de mens dat zich bewust is om de wereld waarin hij leeft. Hiertoe behoren de eigenschappen vlees, bloed en beenderen.

Nee illustreert de wijze waarop geest, ziel en lichaam zich tot elkaar verhouden aan de hand van het ontwerp van de tempel. De voorhof staat voor het lichaam, het heilige voor de ziel en het heilige der heiligen voor de geest. Hij wil hiermee uitdrukken hoe de mens als beelddrager Gods niet alleen in volkomen harmonie met zijn omgeving, maar ook met zichzelf moet leven. De geest, die in verbinding met God staat, leidt de ziel, zodat het lichaam doet wat Gode welbehaaglijk is.

De innerlijke balans verstoord

De zondeval van Genesis 3 heeft voor de mens ongelooflijk grote gevolgen gehad. Hierdoor is de mens niet langer meer het prachtige schepsel, dat God naar Zijn beeld en gelijkenis heeft gemaakt. Het imagio Dei is zwaar beschadigd. Door de vele barsten is de gestalte van Degene die hij als mens behoort te weerspiegelen, nauwelijks meer herkenbaar. Nee legt stapje voor stapje uit, dat de mens door de zondeval innerlijk uit evenwicht is geraakt. Hierdoor is de relatie met God verbroken en de relatie met zijn omgeving verstoord. Niet alleen Adam, maar ook al zijn nakomelingen zijn door de zondeval in deze toestand terecht gekomen. Hun disbalans komt op verschillende manieren tot uitdrukking.

Zo kan de mens zich door de impulsen van zijn ziel laten leiden. De Bijbel spreekt dan over ‘de natuurlijke mens’. De mens kan zich echter ook door de impulsen van zijn lichaam laten leiden. Zo iemand wordt ‘de vleselijke mens’ genoemd.Tenslotte kan de mens zich ook nog door de impulsen van zijn gevallen geest laten leiden. Deze mensen worden in de Bijbel wel aangeduid als ‘tovenaars’ en ‘waarzeggers’. Voor allen geldt dat zij zich hebben losgemaakt van de leiding van God en van Hem vervreemd zijn geraakt. Daardoor zijn zij niet meer de mensen die God bedoeld heeft. Rom. 5:12 trekt de lijn nog verder door en zegt dat de dood tot alle mensen is doorgedrongen.

De nieuwe mens

Voor Watchman Nee vormen de kruisdood en opstanding van de Here Jezus het goddelijke antwoord op het probleem dat door de zondeval is ontstaan. Zoals door Adam de zonde en de dood in de wereld zijn gekomen, zo zijn door Jezus Christus het leven en de heerlijkheid naderbij gekomen (vgl. Rom. 5:18).

God Zelf heeft in Christus laten zien dat Hij als mens een zondeloos leven kon leiden en daardoor heeft de dood geen vat op Hem gekregen. Hij, die op Golgotha de straf voor de zonden heeft gedragen, kon vanwege zijn heiligheid door de dood niet worden vastgehouden en is ten derde dage weer uit het graf opgestaan.

In zijn opstanding is Hij het hoofd van een nieuwe mensheid geworden: de ‘tweede Adam’. Tot dit nieuwe geslacht behoren al diegenen die erkennen dat Zíjn lijden en sterven een verzoening is geweest voor hún zonden en nadat zij hun knieën voor Hem hebben gebogen en de Heilige Geest hebben ontvangen. Deze Geest neemt de plaats in van de gevallen geest en stelt de mens in staat om te leren zo te leven als de Here het bedoeld heeft. Dit leren wordt in de Bijbel ‘heiliging’ genoemd.

Beoordeling

Watchman Nee staat met zijn antropologie niet op zichzelf. Hij is gevormd door en sluit nauw aan bij bekende schrijvers als Theodore Austin-Sparks, A.R. Fausset, Witness Lee, Mary E. McDonough, Andrew Murray, G.H. Pember, en Jessie Penn-Lewis.

Van theologen heeft hij nooit veel waardering ontvangen. Het is ook niet moeilijk om de zwakke plekken in zijn visie te vinden. Zo spreekt de Bijbel bijvoorbeeld slechts op een tweetal plaatsen over de bij hem zo overheersend aanwezige driedeling geest-ziel-lichaam.

[1] Sommige bronnen geven aan dat hij ook het boek ‘Concerning our missions’ zelf heeft geschreven.
[2] Er zijn bronnen die spreken van een vrijlating enkele dagen voor zijn dood.

Aantal keren bekeken: 2314

Print Friendly, PDF & Email

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.