Beek, Bram van de – Hier beneden is het niet. Christelijke toekomstverwachting

hier-beneden-is-het-niet


Onlangs heb ik ter voorbereiding op een preek het boekje van dr. A. van de Beek gekocht. Pas later kwam ik erachter dat ik het al in mijn boekenkast had staan en ook had gelezen. Hoe is het mogelijk! Heeft het dan zo weinig indruk op mij gemaakt? Integendeel. Zeer zeker niet. Het boek is werkelijk een juweel! Een plezier om te lezen. Heerlijk tegendraads en origineel. Ronduit prachtig is de uitleg van het verschil tussen de tijd vóór en ná Christus. De tijd vóór Christus is als een zwangerschap waarvan je de tijd kunt aftellen. De tijd ná Christus is als een geboorte die als één gebeurtenis wordt gezien en waarbij alleen de dag van de geboorte wordt geteld. Vandaar dat de Bijbel niet over wederkomst spreekt.

Volgens Van de Beek is het oudtestamentische thema van de rechtvaardigheid de basis voor het geloof in de opstanding. Immers, wanneer het onrecht dat iemand is aangedaan, geen vergelding ziet in dit leven, kan dit alleen maar in een leven ná dit leven gebeuren. Daarmee wijst hij het verlangen naar onsterfelijkheid als Bijbelse basis voor de opstanding af. Door deze constructie ontstaat een knoop die zich maar moeilijk laat ontwarren. Want naast vergelding voor de rechtvaardigen zegt hij ook dat er geen rechtvaardigen zijn (p. 36). En naast het ontbreken van vergelding zegt hij ook dat het oordeel aan het kruis is voltrokken (p.36).

Ik onderschrijf het belang van het thema rechtvaardigheid, maar kan dit toch niet zien als de basis voor het opstandingsgeloof. Deze heeft zijn wortels in Gods voornemen om af te rekenen met het kwaad, de zonde en datgene wat hiervan het gevolg is: de dood. Deze gedachte is alleen heel moeilijk uit te werken in een samenleving en een theologie die de evolutietheorie voor waar houdt, omdat daarin de verbinding tussen zonde en dood wordt ontkend. In de evolutietheorie geldt de dood juist als een effectief middel om het leven te verbeteren en wordt de zonde van de eerste mens voorafgegaan door miljoenen jaren van dood en verderf.

Van de Beek brengt het eschaton terug tot de kruisdood en opstanding van Christus. Dáár en niet in de toekomst heeft het oordeel plaatsgevonden. Er is niets wat wij kunnen doen om hierin verandering te brengen. Er is ook niets wat wij hoeven te doen. Wij hoeven het alleen maar te geloven om vervolgens deze schijnwereld, inclusief onszelf, vaarwel te zeggen en Hem toe te behoren. Hij neemt ten aanzien van de wereld een radicaal standpunt in. “Het besluit tot afbraak van het huis is al genomen en elke verbouwing is verspilling van energie.” (p. 50) Christenen maken deel uit van een nieuwe wereld. Hun oriëntatie richt zich op het kruis waar het oordeel is voltrokken.

Van de Beek erkent dat mensen van deze tijd zich dit moeilijk kunnen voorstellen. Cultuur en wetenschap worden vaak als oorzaak hiervan aangewezen. Hoewel hierin een kern van waarheid zit, ziet Van de Beek hier ook kansen. Het eigenlijke probleem is volgens hem “dat wij zo weinig van God merken” (p. 104). En dan missen wij vooral dat God geen recht doet. Zijn antwoord is simpel: We kijken verkeerd (p. 111). Er is namelijk één plaats waar we van God merken en dat is op Golgotha, waar de wereld geoordeeld is. “Wie zo naar de wereld en haar geschiedenis kijkt, ziet overal Gods aanwezigheid: de aanwezigheid van de Gekruisigde, in mensen die met Hem sterven en in mensen die Hem kruisigen” (p. 111).

Van de Beek schildert met Bijbelse noties en weet deze zo mooi en verrassend met elkaar te verbinden dat er een nieuw inzicht ontstaat dat te denken geeft. En zo blijft dit dunne boekje nog lang in mijn hoofd zitten. Misschien koop ik het boekje nog wel een keer.

Over: A. van de Beek, Hier beneden is het niet. Christelijke toekomstverwachting. Zoetermeer 2005, 126 p., € 13,20.

banner_mjdehaan_2013

Aantal keren bekeken: 326

Print Friendly, PDF & Email

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.